عمارت مسعودیه

0
204
عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه یکی از دیدنی ترین مکان های تاریخی تهران است که مربوط به دوره قاجار و در تهران، میدان بهارستان واقع شده. این اثر در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۱۹۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده.

باغ نگارستان در سال ۱۲۲۲ (هجری قمری) ساخته ش دو در جنوب جلوخان باغ نگارستان، باغ نظامیه ساخته شد. این باغ در ۱۲۹۰ (هجری قمری) توسط مسعود میرزا ملقب به ظل‌ السلطان فرزند ناصرالدین شاه خریداری شد و سپس به دستورش، عمارت مسعودیه ساخته شد. عمارت مسعودیه ارزشمندترین ساختمان ظل‌السلطان در محله دولت تهران در سمت غربی عمارت نظامیه، در زمینی با مساحت نزدیک ۴۰۰۰ متر مربع و به معماری و سرکارگری رضا قلی‌خان (سراج الملک) در سال ۱۲۹۵ (هجری قمری) بنیاد نهاده شد، در واقع نام این عمارت نیز برگرفته از نام فرزند ناصرالدین شاه، به مسعودیه شهرت یافته. بر اساس مستندات، این باغ دارای دو قسمت بیرونی و اندرونی می‌شد که متاسفانه چیزی از قسمت اندرونی آن باقی نمانده است. قسمت بیرونی مجموعه فعلی، باغ‌ عمارت مسعودیه را تشکیل می‌دهد.

پیشینه و معماری عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه در طول سالها شاهد اتفاقات زیادی بوده است. در جریان جنبش مشروطه با توجه به نزدیکی آن به میدان بهارستان و اختلاف ظل السلطان با برادرش مظفر الدین شاه و فرزند او، یکی از پایگاه‌های مشروطه خواهان و مخالفان محمد علی شاه بود. در سال ۱۲۸۷ در نزدیکی این عمارت بمبی دست ساز زیر کالسکه محمد علی شاه منفجر شد که بهانه لازم را برای به توپ بستن مجلس دست او داد. پس از واقعه بهارستان، عمارت مسعودیه نیز به همراه خانه ظهیرالدوله و سایر مشروطه خواهان به رگبار بسته شد.

 پیشینه عمارت از سال ۱۳۰۴ به بعد

عمارت مسعودیه
عمارت مسعودیه

بنای بسیاری از ساختمان‌های فرهنگی در عمارت مسعودیه واقع شد. نخستین کتابخانه و موزه ملی ایران در گوشه ای از عمارت برپا شدند. در حدود سال‌های ۱۳۰۴ انجمن معارف با استفاده از یکی از اتاق‌های آن نخستین کتابخانه رسمی کشور عزیزمان را که پایه اصلی و اولیه کتابخانه ملی بود را گذاشت. چند سال بعد نیز یکی دیگر از اتاق‌های آن به عتیقه‌های باستانی که از گوشه و کنار ایران به دست آمده بود اختصاص یافت و در حقیقت نخستین موزه ایران در آن پایه‌گذاری شد. اشیای عتیقه عمارت مسعودیه در سال ۱۳۱۸ به موزه ملی منتقل شد.

در فاصله سال‌های ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ (هجری شمسی)، از عمارت مسعودیه مدت کوتاهی به عنوان دانشکده افسری استفاده شده است.

در سال ۱۳۴۵ هجری شمسی با تفکیک وزارت آموزش و پرورش از فرهنگ و هنر، عمارت مسعودیه به وزارت آموزش و پرورش سپرده شد و نخستین وزارتخانه آموزش و پرورش در آنجا مستقر شد.

در این باغ در حال حاضر هفت عمارت وجود دارد که به ‌وسیله حیاط ‌هایی به یکدیگر متصل شده‌اند:

عمارت دیوان‌خانه‌، عمارت سفره‌ خانه و حوض‌خانه، عمارت و حیاط سیدجوادی، عمارت حیاط مشیری‌، عمارت و حیاط خلوت‌، عمارت سردر پیاده ‌رو ، عمارت سر در کالسکه ‌رو، باغ دیوان‌ خانه و بناهای دوره پهلوی.

هیئت وزیران بنا به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش، تصویب کرد که حق استفاده از عرصه و اعیان ساختمان قدیمی وزارت آموزش و پرورش، واقع در خیابان اکباتان به سازمان میراث فرهنگی کشور واگذار شود. این مصوبه در واقع براساس توافق وزارت خانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی (که سازمان میراث فرهنگی وابسته به آن است) و وزارت آموزش و پرورش صورت گرفت و پس از انجام نقشه‌برداری و تهیه مدارک لازم، مجموعه به شماره ۲۱۹۰، در تاریخ ۲۷/۱۰/۱۳۷۷در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و حریم و ضوابط آن در تاریخ بهمن ماه ۱۳۷۷ تعیین و تصویب و به مراجع قانونی اعلام شد.

عمارت مسعودیه وبدانه
عمارت مسعودیه

بخش های مختلف عمارت مسعودیه

عمارت‌های اصلی عبارتند از: عمارت دیوان خانه، عمارت سفره خانه (وجه تسمیه آن بر حسب قرینه‌ای است که در کاخ گلستان و در جوار تالار سلام کاخ موزه و تالار آیینه است)، حیاط سید جوادی، عمارت سید جوادی، حیاط مشیری، عمارت مشیرالدوله، حیاط خلوت، عمارت حیاط خلوت عمارت سر در پیاده‌رو، عمارت سر در کالسکه‌رو، باغ دیوان‌خانه و بناهای جدید از شمال به جنوب:

ساختمان سه طبقه آجری (گزینش)

ساختمان سه طبقه آجری (شورای آموزش و پرورش)

ساختمان یک طبقه آجری واقع در شمال عمارت سید جوادی (سمعی و بصری)

ساختمان یک طبقه آجری ایوان دار (عکاسی و…)

انبارهای موقت، بناهای جدید یک طبقه، چاپ خانه واقع در شرق حیاط و آبدارخانه، ساختمان جنوب غربی مجموعه

آدرستهران، خیابان جمهوری، نرسیده به بهارستان، خیابان ملت، تقاطع اکباتانبوفهدارد
دسترسی به وسایل نقلیه عمومیداردwcدارد
رستورانداردنزدیکترین اماکن گردشگری
باغ نگارستان، موزه استاد صبا

 

.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید